Danh mục
Trang chủ
Tin nổi bật
Lời giới thiệu
Văn
Thơ
Sự kiện
Nghiên cứu lý luận phê bình
Nhân vật
Giai thoại văn chương
 Tìm kiếm

Trong:

 Trưng cầu ý kiến
Bạn nghĩ sao về webiste này?
Thật tuyệt vời
Thật tiện lợi
Hay đấy
Bình thường
Ý kiến khác
Kết quả
 Tác giả tác phẩm
MỘT PHONG CÁCH RẤT RIÊNG CỦA THƠ PHƯƠNG TẤN  

Hầu như phận số đã không cho nàng một chọn lựa khác hơn. Cái hay ở đây là tại sao tác giả lại tự mình hóa thân thành người nữ để viết về cuộc đời của một người con gái đáng thương này. Những bài thơ cứ tiếp tục đan xen diễn tả về một người con gái vật vã đi tìm cuộc sống cho chính mình mà vẫn mãi hoài chưa tới đích. Và, khi đọc kỹ những dòng tựa của tác giả tôi đã hiểu vì sao Phương Tấn đã hóa thân một Thái Thị Yến Phương để ai oán trong "Di bút của người một con gái". Xin nghe Phương Tấn thổ lộ một đoạn trong bài viết của anh: “…Trước thực trạng các ổ điếm, phụ nữ làm điếm và đàn ông Việt Nam và nước ngoài “chơi điếm” tràn lan – tôi đã viết một phóng sự nhiều kỳ đăng trên nhật báo Dân Chủ của nhà báo Nguyễn Thạch Kiên, đồng thời xâu chuỗi những mảnh đời bất hạnh cùng cực trong tình yêu, trong đời sống của chị em làm điếm, viết nên một số bài thơ trong tâm trạng khổ đau của họ dưới bút hiệu Thái Thị Yến Phương…” Và một đoạn khác: “…Nhiều ngày tôi đã tự hỏi “Thái Thị Yến Phương là ai” mà thấm đẫm cả tâm hồn lẫn thể xác của tôi. “Thái Thị Yến Phương là ai” mà tôi thương yêu đến thế. Tôi vẫn thường đọc lại những bài thơ ký tên Thái Thị Yến Phương. Khi đọc lại, tôi không hề nghĩ những bài thơ ấy là của tôi mà của Thái Thị Yến Phương. Một cô gái “làm điếm” tài hoa và bạc phận mà tôi thương yêu. Trong cơn mơ của tuổi mới lớn, tôi mơ một ngày trong đời, tôi sẽ tổ chức “Ngày hội của Chị và Em” và xây nên những căn nhà mới, lập nên cuộc sống mới dành cho “Chị và Em” và chỉ có những phụ nữ ấy mới “xứng đáng” vào những căn nhà ấy của tôi…”(DUNG THỊ VÂN) 

Xem chi tiết

 Hôm nay, ngày 29/6/2017
Xem chi tiết bản tin

Đynh Trầm Ca - Đi Như Là Trôi

Đynh Trầm Ca - Đi Như Là Trôi

* TRẦN YÊN HÒA


Hình bên : Nhà thơ -Nhạc sĩ ĐYNH TRẦM CA



Đynh Trầm Ca sinh năm 1941, (có nơi ghi 1943) tại Điện Bàn Quảng Nam. Mẹ anh thuộc dòng dõi họ Đinh. Anh dùng họ mẹ làm chữ đầu trong bút hiệu, sau khi đổi chữ " i " thành chữ " y ".

Đynh Trầm Ca thuộc dòng họ khá hiếm. Anh mang họ Mạc. Tên thật của anh là Phụ. Gọi cả họ lẫn tên, gọn nhẹ hai âm Mạc Phụ.

Trong hai lãnh vực Thơ và Sáng Tác Nhạc, Đynh Trầm Ca đều xuất sắc cả, nhưng có lẽ, trước tiên, Đynh Trầm Ca xuất thân là một người làm thơ, nên tôi sẽ nói về một Đynh Trầm Ca, nhà thơ, với cuộc đời Đi Như Là Trôi của anh.

Đynh Trầm Ca sinh ra ở thị trấn Vĩnh Điện, thuộc quận Điện Bàn. Thị trấn Vĩnh Điện là một khu phố nhỏ nằm trên quốc lộ 1, phía nam thành phố Đà Nẵng, một thị trấn hiền hòa, tĩnh lặng như phần nhiều các thị trấn ở miền trung, dù nằm trên đường quốc lộ với hàng ngày, có cả trăm, ngàn, chiếc xe qua lại, gây tiếng động ồn ào.

Năm 1969, Đynh Trầm Ca từng cho phát hành tập thơ Mắt Đêm dưới hình thức in ronéo. Tập Mắt Đêm của Đynh Trầm Ca từng được một nhà nghiên cứu giới thiệu là “một trong 5 tập thơ tiêu biểu của năm (1969)".


Đynh Trầm Ca Đi Như Là Trôi


Tôi gặp Đynh Trầm Ca trong một đêm, ở quán bún bò của Phan Như Thức ở đường Phạm Văn Hai, Tân Bình, Sài Gòn. Phan Như Thức lúc đi tù về cùng vợ mở quán bún bò ở đây và rũ anh em văn nghệ tới ăn ủng hộ. Chúng tôi gặp nhau thường xuyên mỗi tối thứ năm hằng tuần để sinh hoạt văn nghệ bỏ túi. Bạn bè thân hữu với Phan Nhự Thức có Hà Nguyên Thạch, Phan Lạc Giang Đông, Phổ Đức, Trần Thế Phong...Một hôm, nghe tin Hoàng Lộc từ Quảng Nam vào Sài Gòn phỏng vấn hay chuẩn bị đi Mỹ gì đó, lại có tin Đynh Trầm Ca từ Long Xuyên về tham dự nên tôi rất vui, rất háo hức mong đợi gặp được người thi sĩ mà tôi rất yêu thích qua những bài thơ trôi giạt của anh. (Lúc này Đynh Trầm Ca, sau một thời gian làm công nhân trong một hãng sản xuất kem đánh răng do nhà thơ Phan Xuân Sinh làm “chủ xị”, cũng trầy lên trật xuống, lại lúc này, anh đã lấy vợ, có con, nên Đynh Trầm Ca lại phải trôi giạt về Long Xuyên sinh sống).

Đynh Trầm Ca đến, mang cả tất cả gió cát phiêu lãng của người sống ở miền Nam trên con người anh đến với bạn bè, áo quần bạc màu, tóc tai dài thậm thượt. Nét phong sương chứa đựng trên toàn thân thể anh. Anh đến và anh hát, giọng hát anh thật hay, thật quyến rũ, thật đam mê. Anh hát những bản nhạc anh phổ từ thơ Hoàng Lộc, như bài Tới Ngày Em Quên, Bay Đi Những Cơn Mưa Phùn...Giọng anh trầm rất quyến rũ người nghe.

Tôi kết Đynh Trầm Ca từ đêm hôm đó, nên sau này, sau nhiều chầu cà phê với nhau, tôi có chút thân tình.

Sau khi về thăm Sài Gòn lần đó, Đynh Trầm Ca thấy đất phương Nam (Long Xuyên) không tiếp đãi mặn nồng anh hay sao, hay theo lời khuyến dụ của bạn bè, là về sống ở Sài Gòn vẫn hơn, có đất làm ăn hơn, tức nhiên là Đynh Trầm Ca sẽ có môi trường phát triễn tài năng của mình hơn (về âm nhạc), (cũng như Đynh Trầm Ca sẽ chữa bịnh cho đứa con của anh tốt hơn, đứa bé bị bịnh mãn tính gì đó, theo lời anh nói) nên Đynh Trầm Ca, sau đó bỏ Long Xuyên về Sài Gòn. Gia đình anh thuê một căn nhà nhỏ ở bên đường Nguyễn Văn Luông, quận 8. Một nơi tạm coi như là xa xôi, hẻo lánh, không có điện thoại, muốn liên lạc với Đynh Trầm Ca, phải gọi điện thoại tới một quán cà phê gần đó, nơi anh hay ra uống cà phê, nhắn lại, rôi anh sẽ gọi lại, nếu có việc cần.

Thời gian này Đynh Trầm Ca thất nghiệp, đi lang thang để kiếm việc làm, nhưng anh không làm được một nghề gì lâu bền, (cộâng thêm với tính nghệ sĩ của anh). Rảnh rỗi, Đynh Trầm Ca hay tới sạp bán đồ phụ tùng xe đạp của tôi ở đường Nguyễn Huỳnh Đức (cũ) uống cà phê và đấu láo. Anh tâm sự với tôi là anh có nhờ một người bạn thơ, hiện làm cán bộ ở quận Phú Nhuận, hứa xin cho anh một miếng đất để cất một cái nhà nhỏ, để có chỗ “chui ra chui ra chui vào”, nhưng người bạn thơ đó chỉ hứa với anh mà thôi, chưa có kết quả gì. Thời gian này anh cũng xuất bản tập thơ Đi Như Là Trôi, có ra mắt sách ở hộâi trường khu Tao Đàn cũ, tôi có tham dự.

Thấy sống ở Sài Gòn cả vợ con, thuê nhà không có tiền trả, nên Đynh Trầm Ca đành cho vợ con về lại quê Long Xuyên, còn lại một mình anh ở Sài Gòn “cố bương chải”. Thời gian này anh thường hay đến chỗ tôi hơn, vì anh sống một mình. Có một lần tôi đi tìm anh, anh ở trọ nhờ nhà một người bạn quê Quảng Nam, làm chủ một nhà máy dệt ở Tân Bình, vì mến mộ tài năng của Đynh Tràm Ca nên người này cho anh ở trọ, khỏi trả tiền, anh đi làm thuê, làm đủ mọi chuyện để kiếm ăn qua ngày.

Chúng tôi chỉ có với nhau những chầu nhậu, để quên đi nỗi sầu đời.

Sau một thời gian khi tôi đã đi Mỹ, hai hay ba, bốn năm gì đó, tôi nghe nói cuối cùng, Đynh Trầm Ca không trụ nỗi tại Sài Gòn nữa, lại thêm mẹ anh bị bệnh nặng ở Vĩnh Điện, cần có anh bên cạnh, Đynh Trầm Ca đành quy cố hương, anh dắt díu gia đình về lại Vĩnh Điện, sống trong căn nhà cũ cùng người mẹ đã già và bịnh hoạn. đến khi bà mẹ mất, Đynh Trầm Ca không thể bỏ nơi này mà đi, đành trụ lại luôn ở đây. Thời gian sau này nghe nói anh lập được một quán cà phê có tên Thạch Trúc Viên.

Sự trở về này, đã khiến cho nhà thơ Nguyễn Hữu Thụy thương cảm, xúc động, có lời tâm tình nhu sau:

"Buộc phải lên tàu - hề ! qui cố hương

Riêng ta biết ước mơ Người vẫn chảy

Có những điều mắt thường không dễ thấy

Cảm thông nhau như một nỗi buồn



Ba mươi năm đổi đời di dân

Nơi nào đến cũng đường cùng đất dữ

Nay về lại quê xưa chốn cũ

Bạc áo giang hồ - xếp mộng văn chương



Câu thơ tiễn Người xuống ngựa buông cương

Kết thúc giữa ngày sinh ly tử biệt

Nói sao hết những điều không cần thiết

Nhớ đến nhau thầm lặng một nỗi buồn"

(Như một nỗi buồn - Nguyễn Hữu Thụy)


Thơ Đynh Trầm Ca


"Phương Nam Khúc Ca Trôi Dạt Của Khóm Lục Bình" đã gói

được một góc hồn của Đynh Trầm Ca, khi anh đang "trôi" qua Cần Thơ, Long Xuyên vào tháng 2 năm 1989:

Đi

như là trôi

ta lần về phương nam

phía bầy én giang hồ gọi xuân về rối rít

phía những dòng sông đỏ phù sa chảy xiết

ta gặp thêm những cụm lục bình

trôi

Trôi

trôi

và trôi...

ta dần xa bến cũ

mấy mươi năm gió nhớ thổi mù trời

vẫn muốn chở về sông mẹ những nguồn vui

dù ta chỉ nở được

hoa tím nhạt

Đi

như là trôi...

Phương nam phương nam..


*

Sống trong cuộc đời là sống trong những di chuyển, những chuyến đi. Có những phiêu lưu vì tâm nguyện. Có những bôn ba vì mệnh số. Những chuyến di dời do kế hoạch, do mục đích hoặc chỉ do những tình cờ, đều có chung tính cách chuyển động và những phụ thuộc như chia ly, nhớ nhung, hoài niệm. Trong mỗi chúng ta, tôi tin rằng, vì hoàn cảnh hay vì một lý do nào đó đều đã có những thay đổi vị trí lưu cư nhiều lần. Đynh Trầm Ca cũng như chúng ta. Anh chỉ có thể hơn người khác ở chỗ biết ghi lại những cảm xúc, những ghi nhận của mình, trong từng chuyến xê dịch cùng cuộc sống. Những ghi nhận, lưu niệm của anh càng trở nên xuất sắc nhờ anh biết dựa vào thi ca. Có thể nói thơ Đynh Trầm Ca có nhiều nét nổi bậc. Sự phiêu bạt của anh là một trong những nổi bậc đó.

Để mô tả cho những đổi thay không gian của mình, anh đã rất thơ mộng, tinh tế, không dùng động từ "đi". Chọn động từ "trôi" để thay thế. Động từ "đi" có đầy đủ quyền chủ động. Dù di chuyển bằng chân hay tàu, xe, muốn dừng nơi nào mình đều chủ động thực hiện. "Trôi" trái lại, hoàn toàn bị động. Bản chất của di chuyển tùy thuộc vào hoàn cảnh, địa thế và nhất là những bất ngờ. Động từ "trôi" còn nói lên được cái bấp bênh, cái vô định, cả những cường độ cũng không tự quyết định được. Nhưng "trôi" cũng không quên nói lên vẻ thư thái, phiêu bồng, lãng du.

Đynh Trầm Ca đã "trôi" như thế nào ? đã qua những đâu ? Những gì anh đã thấy? Những gì anh đã nghe ? Những nét nào cuộc sống đọng cùng thơ anh ?

Sau 29 tháng 3 năm 1975, từ giã những năm tháng cầm phấn viết trên bảng đen, Đynh Trầm Ca cầm cuốc để gởi mồ hôi mình cho luống đất đã từng chôn-nhau-cắt-rún. Người nông phu bất đắc dĩ không phải vì thiếu tình với đất, nhưng cũng đã bứt áo ra đi, để từ đó trôi vào tận Sóc Trăng, An Giang, Cần Thơ, Sài Gòn... loanh quanh khắp miệt vườn miền Nam.

Miền Nam giàu sông nước, kinh lạch, nên cùng với đời, thơ Đynh Trầm Ca thật phong phú những tình khúc cận kề với những bến sông, những dòng chảy. Cũng từ nơi đây, anh lượm được những hình ảnh, những hơi thở, những tiếng hát của đời sống kém may mắn. Những hình ảnh thật xác xơ, tội nghiệp, nhớp nhúa, bẩn thỉu, nhưng qua ngôn từ thơ, bỗng nhiên được lột xác để trở thành những vật có linh hồn, sống động một cách chân thành. Cây đàn cũ mèm, chiếc thau vàng ố, cô bé nhỏ nhoi, nỗi đau mênh mông, người và người, người và nước mưa,và nước sông, và nước mắt... Cả thế giới hắt hiu ấy như có chút gì chợt sáng lên từ một tấm lòng biết nhìn ra, biết nghĩ đến, rất "bất Chợt Trên Bến Đò Ngang" ngay trong lòng Sài Gòn, giữa những năm tháng đã qua khá lâu (tháng 5-1988) sau ngày được gọi tên là giải phóng. Trong túi Đynh Trầm Ca trống không khi anh thò tay định tìm một chút gì chia sớt. Nhưng trong lòng Đynh Trầm Ca nở được những nụ tình:

Dù trôi theo dòng chảy cuộc đời, Đynh Trầm Ca vẫn thong dong là một khóm lục bình, không bé mọn như một cách bèo. Có lẽ nhờ vậy anh đã gặp được khá nhiều may mắn nếu không muốn nói là ân sủng. Trong một ngày chắc chắn đẹp trời, anh đã trôi dạt đến Kế Sách Sóc Trăng để được nhập vào một cánh hoa hương sắc, mang quí danh là Giang. Từ đó bên mình anh, những nụ thương yêu theo nhau thơm ngát cả hành trình tiếp theo. Có thể nói, trên bước đường trôi nổi của anh, không bị những phiền lụy vật chất vẩn đục. Trong nhiều nơi chốn, anh luôn luôn được đóng vai một ông chủ hiền lành, dễ tánh, giữa những khách hàng chân chất dễ thương. Nỗi ngậm ngùi của Đynh Trầm Ca chỉ bơi quanh quẩn trong dòng nhớ thương quê nhà, nhớ thương những bóng hình đã trở thành kỷ niệm. (theo Hà Khánh Quân)

*

Trong những bài thơ của Đynh Trầm Ca, tôi thích nhất là bài :

Cây Đàn Thương Nhớ

buổi ta vác cây đàn ngang trường cũ

ai như em đứng ngó cuối hành lang

ai như ta ngồi mơ sau cửa lớp

có lẽ nào mình còn đó sao, Th...?



buổi ta vác cây đàn xa trường cũ

em vẫn còn chạy nhảy dưới hàng soan

nên ta đi mà hồn thì quay lại

níu vai cầu hát gửi khúc chia tan



buổi ta vác cây đàn vào gió cát

hồn không theo nên thân xác liêu xiêu

ném nốt nhạc lên chín tầng mây dạt

nghe quê người mưa rớt hột cô liêu



ta gục xuống những đường gai đá nhọn

máu từ tim ứa nở cánh phượng đầu

ta muốn hái tặng em ngày tháng cũ

chợt ngậm ngùi: ngày vui đã qua mau!



ngày vui đã phai trên màu tóc cỏ

cỏ còn xanh - đời xanh chẳng quay về

chỉ câu hát giữ em hoài bé nhỏ

nên ta thề: xin làm một kiếp ve!



để hát mãi về em thời đi học

cho trăm năm em vẫn nữ sinh hoài

(nhỡ có tiếc cũng xin em đừng khóc

đời không vui cho ta nhận riêng ai)



buổi ta vác cây đàn về quê cũ

qua dốc cầu gặp hồn nhỏ chơ vơ

hồn đứng với ba mươi năm hoài niệm

bên trường xưa (em có gặp bao giờ?)



ta lại vác cây đàn đi tứ chiếng

hồn theo ta qua những chốn mịt mùng

mây viễn phố bao chiều thay áo nõn

ta nâng đàn thương nhớ phá lên cung


*

Bây giờ Đynh Trầm Ca đã trở về chốn cũ, nơi anh đã chôn nhau, cắt rún, anh lại có được quán cà phê làm nơi làm ăn, sinh hoạt đời thường. Xin mừng cho anh.

Nghe nói, anh em văn nghệ Quảng Nam từ xa về Đà Nẵng, Hội An, cũng thường tụ tập đến quán Thạch Trúc Viên, để đọc thơ, giới thiệu sách, và nghe lại Đynh Trầm Ca ôm đàn hát bài « Tới Ngày Em Quên » với giọng khàn đục, với sự biểu diễn đầy đam mê của anh, nhắm khít đôi mắt lại, vừa đàn vừa hát, như trút cả linh hồn, tâm tưởng vào lời ca. Điều đó cũng là hạnh phúc cho anh, chắc thế, và hạnh phúc cho những bạn bè đến với anh, đến với Thạch Trúc Viên.


Trần Yên Hòa

Quay lại In bản tin n�y Gửi tin n�y cho bạn b�  
 
 
 C�C TIN TỨC KH�C
MỘT PHONG CÁCH RẤT RIÊNG CỦA THƠ PHƯƠNG TẤN (28/06)
NGUYỄN KHÔI "Sáng ngời, nồng ấm, chân thật" (13/06)
TRÚC THIÊN THƠ VÀ THIỀN (08/06)
May mà có Sài Gòn, để được nhớ được thương… (06/06)
“Khi Anh Chết” của LÊ MAI “nỗi buồn chiến tranh viết bằng thơ” (01/06)
Những năm tháng cực đoan (28/05)
Nhạc sĩ Lê Thương " 70 năm Hòn Vọng Phu " (26/05)
NGUYỄN TẤT NHIÊN – TỪ THIÊN TAI ĐẾN TÂM DUNG (23/05)
TRẦM THỤY DU Từ "Khúc hoài niệm" đến "Thắp lên miền nhớ" (14/05)
VIỆT PHƯƠNG VÀ NHỮNG VẦN THƠ CHÓI SÁNG CHẤT CON NGƯỜI (09/05)
Phạm Đăng Khương, nhạc sĩ đa tài (07/05)
Vũ Thiên Kiều " Đói những ngọn môi " (03/05)
NGUYỄN LÂM CÚC "Không hẹn hò đời hóa hoang vu" (27/04)
"XÓM TRĂM NĂM" MƠ VỀ NƠI XA THẲM (16/04)
SỰ KỲ NGỘ TRONG BÀI THƠ “NIỆM KHÚC” CỦA NGUYỄN LƯƠNG VỴ (12/04)

 

Xem tin:


 Website Lengoctrac.com

á
Lên đầu trang

 Bản quyền © 2011 thuôc về Lengoctrac.com  - Email: lengoctraclg@gmail.com
Bo dem